Gleby, gospodarstwa rolne
Gleby i gospodarstwa rolne na terenie miasta
Środowisko glebowe miasta Częstochowy jest bardzo zróżnicowane. Urozmaicona budowa i rzeźba oraz warunki wodne i roślinne wpływały na ukształtowanie się różnych typów oraz rodzajów gleb. Skałami macierzystymi gleb są utwory czwartorzędowe: żwiry, piaski, gliny i pyły oraz jurajskie iły i wapienie. Występujące gleby, według podziału typologicznego, są zaliczane do bielicowych, brunatnych, bagiennych i węglanowych. Gatunkowo przeważają gleby wytworzone z osadów piaszczystych.
Utwory wapienne pojawiają się na powierzchni tylko sporadycznie w postaci niewielkich wychodni. Typowe dla nich są rędziny węglanowe, nazywane pararędzinami. Powstały one nie tylko z czystej zwietrzeliny skał wapiennych, lecz również z plejstoceńskich glin i piasków nawapiennych, które je przykrywają. Są one bardzo płytkie lub średnio głębokie, piaszczysto – szkieletowe o odczynie zasadowym. Rędziny średnio głębokie są zaliczane do IV b klasy bonitacyjnej, a wytworzone z iłów jurajskich do IV b, lokalnie do IV a i III b klasy bonitacyjnej. Płaty rędzin
o niewielkiej w sumie powierzchni znajdują się na terenie Złotej Góry, Mirowa, a także Rakowa, Błeszna i Lisińca.
Największą powierzchnię zajmują gleby bielicowe, głównie wytworzone z piasków słabogliniastych, gliniastych oraz z glin zwałowych lekkich i średnich, a także utworów pyłowych pochodzenia wodnego i piasków wydmowych. Ogółem zajmują one ok. 80 % obszaru miejskiego, w tym Śródmieście. Są to gleby o odczynie kwaśnym i niskich klas bonitacyjnych. Najlepsze odmiany gleb bielicowych są w północnej części miasta, w rejonie Kiedrzyna, gdzie użytkuje się je rolniczo.
Wzdłuż południowego brzegu Warty, poniżej centrum Częstochowy, rozciąga się niewielki płat gleb brunatnych wytworzonych na glinach zwałowych i piaskach naglinowych. Jest on użytkowany rolniczo w dzielnicy Mirów i Komorniki.
W dnach dolin Warty, Stradomki i Konopki występują płaty czarnych ziem, a w miejscach stale podmokłych i zagłębieniach o zmniejszonym odpływie wód, wytworzyły się hydrogeniczne gleby mułowo – bagienne, mułowo – błotne lub mułowo – torfowe. Ze względu na duże uwilgotnienie znajdują się one przeważnie pod użytkami zielonymi.
Na terenie Miasta Częstochowy zarejestrowanych jest 2850 gospodarstw rolnych, które zajmują powierzchnię 4.850 ha, w tym 3.940 ha to grunty orne (klasa III-VI), a pozostałe 910 ha stanowią lasy, użytki zielone i łąki.
